Ektopik over (Fazlalık over, Aksesuar over)

İNMEMİŞ OVER – EKTOPİK OVER
Over dokusu intrauterin gelişme döneminde urogenital katlantının medialinden aşağıya pelvis boşluğuna doğru iner. Bu inişte duraklama meydana gelirse over normalden yukarıda izlenir ve buna inmemiş over (undescended ovary) denir. İnmemiş overde pelvik ve transvajinal ultrasonografide over izlenemez. İnmemiş over tek taraflı veya çift taraflı olabilmektedir. Over dokusu MR ile normal yerleşim dışında izlenir.
Ektopik over (kaynak) terimi normal overlere ek olarak bulunan anormal yerleşimli fazlalık over dokusu için kullanılır genellikle. İnmemiş over ve ektopik over çok nadir rastlanan olgulardır, insidansı net belirlenmemiştir.

Genellikle pelvik-karın ağrısı, infertilite şikayetleri ile başvuran hastalarda pelviste overlerden birisinin izlenmemesi neticesinde tanıdan şüphelenilir. Hastada her ay siklik şekilde folikül büyümesine bağlı karın ağrısı olabilir ancak hastaların büyük kısmı asemptomatiktir. Ovaryan stimülasyonda serum estradiol seviyesinin artmasına rağmen görünürde folikül olmaması şüphe yaratabilir (kaynak). Bu tür vakalarda ektopik over olabileceğini düşünmek ovaryan hiperstimülasyondan kaçınmak açısından önemlidir.

İnmemiş over vakalarında RKM, unikornuat uterus gibi anomalilere sık rastlanır. Hastalarda renal agenezi gibi genital sistem dışı anomaliler de bulunabilir. Konjenital uterus anomalisi olan hastalarda ovarian malpozisyona (ovarian maldescent) daha sık rastlanmıştır (kaynak 1, 2). İnmemiş overin infertilite ve malignite ile ilgili şu ana kadar gösterilebilmiş çok net bir ilgisi yoktur.

Görgen ve ark.’nın yaptığı vaka bildiriminde (2002) bilateral over ve tubalar normal yerleşimin üzerinde izlenmiştir (kaynak 1, 2). HSG’de bikornus uterus ve 3. lumbar vertebra hizasına kadar uzanan tubalar izlenmiştir. Laparoskopide tubaların bilateral iliak damar ve üreterleri çaprazlayarak hipokondroak alana kadar uzandığı izlenmiştir.

Bir vaka bildiriminde laparoskopide izlenemeyen sol over ve sol tubanın inguinal kanaldan içeri girerek suprapubik alana ilerlediği belirtilmiştir. Ultrasonografide sol inguinal alanda over dokusu izlenmiştir. Laparoskopide solda rudimenter uterin horn izlenmiştir, sağ tarafta over ve tuba tamamen normal izlenmiştir. (kaynak)

Ektopik over (Fazlalık over, Aksesuar over)
Terminolojide tam kesinlik olmasa da ektopik over terimi genel olarak normal yerleşimde bulunan 2 over dokusu haricinde normal dışı bir yerleşimde bulunan 3. bir over dokusunu belirtmektedir (kaynak). Çok nadir izlenen bir durumdur. Linkte bildirilen vakada 11 yaşında kız çocuğunda umblikus hizasında ektopik overden kaynaklanan 18×15 cm boyutlarında kistik lezyon cerrahi olarak eksize edilmiştir.

Diğer bir vaka bildiriminde neonatal dönemde omental kist benzeri görüntü veren ektopik over dokusu bildirilmiştir (kaynak).

2007 yılında Japonya’dan yapılan bir vaka bildiriminde 24 yaşında hastada oto-ampute olan ve 5 cm dermoid kist içeren over dokusu laparoskopide douglasta serbest olarak izlenmiştir (kaynak). Pelvik organlarla ve ligamentlerle normal bir bağlantısı olmayan ektopik over dokusu olduğu bildirilmiştir. Oto-amputasyonun muhtemelen mekanizması torsiyondur.

Ektopik over dokusu omental dermoid kist şeklinde de prezente olabilir (kaynak).

Eşlik eden kist ve benzeri bir patoloji yoksa inmemiş/ektopik overin cerrahi eksizyonu gerekmez. Tedavi konservatifdir.

Kemikleşme gösteren dokunun genetik incelemesi

ENDOMETRİAL OSSSİFİKASYON (KEMİKLEŞME)
Endometrial ossifikasyon uterus içerisinde endometriumda kemiksi yapı izlenmesidir, çok nadir görülen bir patolojidir. Genellikle infertilite veya menoraji nedeniyle yapılan incelemeler sırasında teşhis konur. Endometrial biyopsi veya histerektomi materyalinin histopatolojik incelemesinde tanı konulabilir. Endometrial kavitedeki ossifikasyon bazen ultrasonografide ve makroskopik incelemede görülebilirken bazen sadece mikroskopik histopatolojik incelemede farkedilebilir.
Genellikle reprodüktüf çağda görülmekle beraber postmenopozal dönemde bildirilen nadir vakalar vardır (kaynak), linkte belirtilen hasta aşırı vajinal akıntı şikayetiyle başvurmuştur. Menoraji, infertilte, pelvik ağrı en sık görülen belirtilerdir. Tamamen asemptomatik de olabilir. Abortusa neden olabilir, özellikle abortus hikayesi olan infertil hastalarda akılda bulundurulmalıdır, infertilite etyolojisinde rol alan nadir nedenlerden birisidir (kaynak 1, 2).

Ultrasonografide RİA benzeri görüntü oluşturabilir (kaynak). Endometrial tüberküloz da kavitede kalsifikasyona ve infertiliteye neden olabilmesi ile endometrial ossifikasyonla benzerlik gösterebilmektedir. Abortus sonrası uterin kavitede kalan fetusa ait bazı parçalar da benzerlik gösterebilmesi açısından anamnezde abortus sorgulanmalıdır.

Endometrial ossifikasyonun oluşum mekanizması 3 şekilde olabilir:
– Kronik endometrit
– Abort sonucu endometrial kavitede kalan materyallerin kalsifikasyonu
– Müllerian orijinli hücrelerin metaplazisi sonucu (Endometriumun osseoz metaplazisi)

Kemikleşme gösteren dokunun genetik incelemesinin anne ile karşılaştırılması sayesinde dokunun eski bir gebelikteki fetusa ait parçanın ossifikasyonuna bağlı geliştiği (kaynak) veya anneye ait hücrelerin metaplazisine bağlı geliştiği (kaynak) gösterilebilmektedir.

Histopatolojik açıdan önemi benzer şekilde ossifikasyon gösterebilen malign mixed müllerian tümör ile karıştırılmaması gerektiğidir. Endometrial ossifikasyon non-neoplastiktir.

Tedavi:
Makroskopik kemik yapılarının izlenebildiği durumlarda histeroskopik rezeksiyon çoğunlukla mümkün olabilmektedir (kaynak 1, 2). İnfertil hastalarda histeroskopik rezeksiyon sonrası gebelik izlenebilmektedir (kaynak). Bir yayında tekrarlayan histeroskopik rezeksiyonlardan dolayı oluşan endometrial hasar nedeniyle sonraki gebelikte plasenta akreata/previa meydana gelebileceği bildirilmiştir (kaynak).
Histeroskopi imkanı olmayan hallerde dilatasyon küretaj ile kavite osseöz yapılardan temizlenebilir.

Gebelikte rahim ağzında polip

RAHİM AĞZINDA POLİP (SERVİKAL POLİP)
Rahim ağzından (serviks) kaynaklanan genellikle küçük boyutta halk arasında “et parçası” denen iyi huylu oluşumlardır. Cinsel ilişkiden sonra kanama, adetler arasında kanama veya menopozdan sonra kanama gibi şikayetlere sebep olabilirler.

Belirtiler:
Polipler bazen hiçbir belirti göstermezler ve rutin muayene sırasında ortaya çıkarlar. Genellikle tek bir polip olur fakat bazen birden fazla da olabilir.

Tedavi:
Rahim ağzındaki polipler genellikle iyi huylu oluşumlardır ancak çok nadiren kötü huylu (malign) olabilecekleri için smear testi yapılır ve de biopsi alınır. Polipler için ilaç tedavisi yoktur, cerrahi olarak alınması gerekir.
Polipler genellikle tek bir tane olur ve lokal anestezi ile basitçe alttan alınabilir. Çok sayıda ve büyük polipler varsa alttan ameliyat için genel anestezi gerekebilir. Alınan polip patolojik incelemeye gönderilir ve sonuç sadece polip olarak gelirse ek bir tedavi yapılmaz. Rahim ağzındaki polipler her zaman alttan alınır, karından ameliyat gerekmez. Ameliyat süresi genellikle 10 dakika civarındadır.

Rahim ağzında polip kansere dönüşür mü?
Rahim ağzında yani servikste bulunan polipler genellikle iyi huyludur ve kansere dönüşmezler. Çok çok nadiren polip şeklinde görünen lezyonun biyopsi sonucunda malignite (kanser) izlenebilir.

Gebelikte rahim ağzında polip (et parçası) olması:
Hamilelik sırasına rahim ağzında polipe rastlanmışsa biyopsi yapılmalıdır, eğer biyopsi sonucu iyi huylu polip olarak gelirse gebelik sorunsuz şekilde devam eder. Doğuma az bir süre varsa biyopsi doğumdan sonra da yapılabilir.

Rahim ağzı polipleri gebeliği veya doğumu engeller mi?
Rahim ağzı polipleri genellikle rahim ağzını tıkamayacak şekilde kenarda yer alır, bu nedenle hamşek kalmayı zorlaştırmaz. Ancak rahim ağzının iç tarafında yani kanalda yer alıyorsa sperm geçişini zorlaştırabilir ve hamileliği engelleyebilir (kısırlık nedeni). Gebelikte rahim ağzında polip bulunması normal doğumu engellemez, sezaryen ameliatı yapmayı gerektirmez.